
Gorączka #2. Jak mierzyć, żeby zmierzyć temperaturę?
Zapraszam do części drugiej wywodów na temat gorączki (zwłaszcza u niemowląt i dzieci).
O tym czym jest gorączka i kiedy oraz dlaczego należy ją zbijać przeczytasz tutaj.
Każdy, kto kiedykolwiek zmuszony był zmierzyć dziecku temperaturę, zapewne musiał odpowiedzieć sobie na szereg pytań.
A zatem…
KOMU MIERZYĆ TEMPERATURĘ?
Jako obiekt naszych dociekań z pewnością nada się delikwent, który:
- nagle i niespodziewanie traci humor i cięty dowcip
- pokłada się sam z siebie na kanapie- mimo, że dopiero 17-sta
- zaróżowił się nadmiernie lub załzawił
- wykazuje objawy jakiejkolwiek infekcji (infekcja to zapalenie). A zapalenie to zaczerwienienie, obrzęk, ból, upośledzenie funkcji i właśnie wzrost temperatury)
- walczy z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi
- ma jakiekolwiek nowe zmiany skórne (niekoniecznie na całym ciele)
- cierpi na jakiekolwiek dolegliwości od dłuższego czasu. Głównie mowa o zmęczeniu, potach, kaszlu, bólu brzucha, powiększeniu węzłów chłonnych.
- UWAGA na koniec: gorączkujące dzieci potrafią być (na szczęście dla siebie) w całkiem niezłej formie. Dlatego czasem warto sprawdzić temperaturę nawet u pozornie rozbrykanego i tryskającego pozytywną energią malca.
(Pamiętamy, że istotnym medycznie sygnałem jest nie tylko gorączka, ale też stan podgorączkowy)
- nie podoba Nam się, z jakiegokolwiek innego powodu. Zwłaszcza, jeśli w ostatnim czasie odbył jakieś zagraniczne wojaże. Lub w jego otoczeniu znane są przypadki zachorowań na infekcje cechujące się dużą zakaźnością.
Czyli jak widzicie dość łatwo załapać się na taką kontrolę.
Aby podkreślić skalę zjawiska powiem Wam, że ponad połowa dzieci zmierzy się z podwyższoną temperaturą zanim skończy 1,5 roku.
KIEDY MIERZYĆ TEMPERATURĘ?
U człowieka w stabilnym środowisku.
Czyli NIE mierzymy temperatury:
- jeśli pacjent dopiero wrócił do domu, co stwarza ryzyko, że może być jeszcze rozgrzany/ wychłodzony ze względu na panujące na zewnątrz warunki atmosferyczne
- po jedzeniu i piciu
- po wysiłku fizycznym
- po kąpieli
- po drzemce
W tych sytuacjach najlepiej odczekać ok 15-30 minut, aby wskazanie termometru nie było zafałszowane. Zwłaszcza dotyczy to bezdotykowych metod pomiarowych.
Pamiętajmy, że również u pań w ciąży i w czasie owulacji możemy spodziewać się wyższych wskazań termometru.
GDZIE MIERZYĆ TEMPERATURĘ?
W skrócie opcje są dwie: powierzchnia skóry lub naturalne otwory ciała.
Wybór miejsca pomiaru zwykle warunkowany jest wiekiem pacjenta i posiadanym przez Nas sprzętem.
U pacjentów współpracujących wybór najczęściej pada na jamę ustną lub pachę.
W wypadku dzieci sytuacja nieco bardziej się komplikuje. Im młodsze dziecko tym chętniej korzysta się z bardziej dokładnych pomiarów doodbytniczych.
JAKA JEST PRAWIDŁOWA TEMPERATURA CIAŁA?
Ileż to razy wpadał do gabinetu spanikowany pacjent, bo on nigdy wcześniej temperatury nie mierzył a teraz termometr wskazuje 36,2 stopnia-czy aby nie popada powoli w hipotermię? Przecież prawidłowa temperatura ciała to 36,6 stopnia! Wie to każdy!
Drodzy moi- nie popadajmy ofiarą uogólnień. Jest to średnia populacyjna. Na powierzchni skóry.
Ciało ludzkie to żywy organizm, a my dysponujemy w domu metodami pośrednimi pomiaru!
Niemal wszystkie procesy fizjologiczne mogą wpływać na naszą bazową temperaturę. A do tego jeszcze każdy z Nas ma swoją własną zaprogramowaną ciepłotę ciała. Dla jednych będzie ona wyższa, dla innych niższa i nie ma w tym nic złego. Dlatego warto kiedyś w okresie pełnego zdrowia i w fazie wypoczynku poobserwować swoją prawidłową temperaturę ciała. Tym bardziej zachęcam rodziców, aby wykonali taki eksperyment na dzieciach w wolnej chwili.
Gwoli ścisłości przygotowałam jednak dla Was grafikę ze ŚREDNIĄ temperaturą obserwowaną w różnych okolicach ciała. Przedstawione: ucho, jama ustna, pacha i odbytnica.
Morał z niej taki, że nie tylko istotne jest wskazanie termometru, ale też miejsce pomiaru. Więcej na temat technik pomiaru różnymi rodzajami termometrów przeczytasz tu.
Istnieją jakieś granice…
A i owszem. Aby określić, czy mamy do czynienia z gorączką, czy jedynie stanem podgorączkowym warto zapamiętać, że:
- 37-38,0 °C to STAN PODGORĄCZKOWY
A dopiero od 38 stopni wzwyż mówimy o GORĄCZCE. (Mowa tu o pomiarze w JAMIE USTNEJ). W odbycie GORĄCZKA to 38,5 st.C!
- gorączka niska: 38,0-38,5 °C
- gorączka umiarkowana: 38,5-39,5 °C
- gorączka znaczna: 39,5-40,5 °C
- gorączka wysoka: 40,5-41,0 °C
Ustalenie, że mamy do czynienia z gorączką to jedno. Podjęcie decyzji o jej leczeniu to drugie.
A skuteczne leczenie to już inna para kaloszy. I tym poczytasz w kolejnej części- zapraszam.

